En wie rijdt daar op zijn paard door de prairie?

Even een oppepper nodig in de klas na een flinke mentale inspanning? Of is er veel onrust in de klas? Laat de overtollige energie afvloeien in een energizer. En laat de energie weer stromen! Deze bewegingen stimuleren de energie-meridianen in het lichaam, maar zijn vooral heerlijk om te doen.

Speel een bewegend hoorspel als energizer

Vertel een beeldend verhaal en maak er met alle kinderen de (hoorbare)  bewegingen bij.

Een voorbeeld:
‘Het indianenopperhoofd roept alle indianen bij elkaar door zijn trommelgeroffel (met platte vuisten op de borst bonken, zodat er een mooi sonoor geluid klinkt).

De indianen springen op hun paarden en galopperen naar de prairie (galopperende handen op de bovenbenen).

Daar zien ze een kudde bizons en deze zetten zich in beweging. Eerst langzaam, daarna harder en harder! (zittend op de punt van je stoel, armen gevouwen voor de borst, duimen wijzen omhoog, dat zijn de bizonhoorns, nu roffelen en trappelen met je voeten op de grond. Eerst langzaam, steeds harder).

Ondertussen is het zachtjes begonnen met regenen (met je vingers trommelen op de tafels, eerst zachtjes daarna harder).

Een bliksemstraal schiet door de lucht (zigzag beweging met bijbehorend geluid als pieeeeuw) met dooropvolgend de donder (roffelen op tafel met je vuisten).

De wind waait stevig over de prairie (wijdbeens gaan staan en laat je armen en handen van links naar rechts zwaaien met flink veel sjoe-sjoe geluid).

De indianen slaan op hun trommels (op de borst bonken met platte vuisten) om te laten weten aan de vrouwen en kinderen van hun indianen stam ‘de schele eend’ dat ze weer naar huis komen.

Deze antwoorden terug met hun tromgeroffel (romp buigen en roffel met de kommetjes van de handen op de achterkant  van je onderrug/heupen).’

Eindig dan met een tranquilizer, zodat de kinderen weer kunnen indalen. Dat gaat beter als ze hun energie eerst hebben laten stromen met deze energizer.

Variatie: verhalenketting.
Eén kind begint en een ander kind neemt het over en verzint er ook telkens een beweging of geluid bij.

Meer Energizers en Tranquilizers?

In de 2-daagse training/bijscholing: ‘Groep in Balans’ voor leerkrachten in het primair en speciaal onderwijs geef ik je een schatkist aan werkvormen, tips en oefeningen om direct mee aan de slag te kunnen om je kind, je groep en jezelf meer in balans te brengen.

Klik hier voor de eerstvolgende data en meer info.

Scherp je zintuigen

Deze tip is speciaal voor mijn nichtje Femke. Doordat slechtziendheid pas laat werd ontdekt heeft ze in de eerste jaren veel indrukken gemist. Ze haalt het snel in, maar ze kent van veel voorwerpen de juiste namen nog niet. In dit spel gaan we de tastzin, reukzin en hoorzin koppelen aan het zien.

Schakel bij het leren van iets nieuws zoveel mogelijk zintuigen in

Eerst gaat een van de ouders samen met Femke voorwerpjes verzamelen en verstoppen die onder een doek. De andere gezinsleden mogen niet kijken. Als het spel klaar staat mogen ze pas komen.

Om de beurt voelt een van de deelnemers een voorwerp en raadt wat het is. Daarna mag het getoond worden. Als het niet goed geraden was gaat het terug onder de doek. Als het goed was mag hij of zij het voorwerp voor zich neerleggen. Als Femke aan de beurt is, heeft ze het iets gemakkelijker omdat ze zelf de voorwerpjes heeft helpen verzamelen.

Als Femke het spel begrijpt kan een ander de voorwerpjes verzamelen.

Ditzelfde kan je ook doen met geluid. Doe dingen die geluid maken of waarmee je geluid kunt maken in een grote doos of emmer met deksel met een gat waardoor je je hand kunt steken. Pak een van de voorwerpen en schudt eraan, ritsel ermee of wat je er maar mee kunt doen. Wat zou dat zijn? Wie het raadt mag het hebben.

Als je dit met geuren wilt doen heb je een blinddoek nodig. Verzamel dingen die geur verspreiden, zoals een appel, banaan, een bloem, chips, kruiden en dergelijke en laat een van de gezinsleden om de beurt iets onder de neus van degene die aan de beurt is houden. Wat je heb geraden mag je opeten!

Rinkelwater

Wordt er warm weer voorspeld? Met deze zomerse cocktail kun je lekker samen relaxen op een plekje in de schaduw.

Maak je eigen cocktail met rinkelend zomerfruit

  • Tref een dag voor de hitte toeslaat samen met je kinderen de voorbereidingen voor het maken van deze heerlijk koele vruchtendrank.
  • Zet eerst de basisdrank koel. Je kunt hiervoor bijv. 2 liter pepermunthee gebruiken.
  • Voor een zoetere versie een mengsel van 1 liter vruchtenthee met 1/2 liter appelsap en 1/2 liter druivensap (frambozensap of bessensap is ook erg lekker). Pers er een citroen in uit en klaar is de basis.
  • Was en evt. ontpit nu het fruit dat je wilt gebruiken. Denk aan een appel, perzik, nectarine, sinaasappel of  frambozen, bessen, kersen, aardbeien. Zijn de vruchten erg zuur bestrooi ze dan met wat suiker. Snij grote vruchten in kleine stukjes.
  • Je kunt ook fruit uit blik gebruiken, laat het dan wel goed uitlekken. Per glas heb je ongeveer een eetlepel fruit nodig.
  • Leg  alle stukjes fruit naast elkaar op een snijplank of dienblad (niet tegen elkaar dan vriezen ze vast). Nu kunnen ze de vriezer in om daar minimaal een halve dag te blijven.
  • Kies wat mooie longdrinkglazen uit en stop er een kleurig (versierd) rietje of roerstaafje in. Een ijslepeltje rinkelt ook lekker weg.
  • Schep vlak voor het opdienen een lepel ingevroren vruchten in elk glas en vul het met de basisdrank.
  • Proost op de mooie dag en dan rinkelen en relaxen maar!

Cultuurhoekje

Door bewust aandacht aan culturen te besteden en altijd respectvol over andere culturen te praten bereid je je kind voor op een toekomst waarin we steeds dichter bij elkaar zullen leven.

Kinderen zijn best benieuwd naar kinderen elders, als je hen daar maar mee in contact brengt. Hoewel ze al veel op televisie zien is dat niet voldoende. Echte voorwerpen, eten en muziek brengt een cultuur veel dichterbij.

Richt een cultuurhoekje in

Verzamel tijdens de vakantie ‘echte’ dingen als munten, vlaggetjes en postzegels. Met het cultuurhoekje in gedachten is het eenvoudig nog wat extra couleur locale toe te voegen door een locale krant, een toeristische placemat en dergelijke mee te nemen. Misschien koop je een souvenir dat tijdelijk in het hoekje mag staan, of neem je een plaatselijke lekkernij mee.

Thuisgekomen zoek je er een mooi plekje voor waar het een paar weken blijft staan. Alles wat jij of de kinderen nog meer over die cultuur vinden komt erbij. Oudere kinderen zijn misschien geïnteresseerd in de geschiedenis of het nieuws op dit moment.
Misschien vindt iemand nog muziek, een film of een boek uit jullie vakantieland. Geniet daar dan samen even van. Vergeet vooral niet af en toe een voor die cultuur typische lekkernij te eten!

Ruim alles weer op zodra de belangstelling wegebt. Zodra er stof op ligt staat het er te lang!

Met elkaar heb je meer

  • Schakel familie en vrienden in, zodat je een leuke gevarieerde verzameling opbouwt.
  • Deel verzamelingen met vriendjes: samen heb je meer!
  • Uitgekeken? Ruil je verzameling met een ander gezin en ontdek de verschillen.
  • Vraag als school aan de ouders om voorwerpen voor tentoonstellingen te leveren. Schaf dan wel een vitrinekast aan voor kwetsbare voorwerpen.

Macht of kracht?

Zeer geregeld betrap ik mezelf erop dat ik mijn kinderen wil dwingen om te doen wat ik wil. Ik hoor mezelf zeggen: ‘Als je nu je tanden niet gaat poetsen, lees ik geen verhaal meer voor’. Vanuit mijn autoriteit en dwingende macht, forceer ik dat mijn kinderen bijdragen aan wat ik wil en aan mijn behoeften van rust, ontspanning, samenwerking of voorgang. Zo creëer ik strijd, verwijdering, en gevoelens van angst, schuld of schaamte.

Andersom betrap ik mezelf ook wel eens op ongemak, onrust, gelatenheid als ik mijn kinderen hun zin geef (dan zijn zij dwingend machtig):  ‘Oke, maak dat spelletje dan maar af, dan kom ik straks terug om je tanden te poetsen’. Vanuit mijn verlangen naar harmonie en verbinding, krijgen mijn kinderen ten koste van mijn andere behoeften, waardoor verwijdering ontstaat. 

Zoek naar mogelijkheden om samen krachtig te zijn

Samen krachtig zijn gaat uit van harmonie, vertrouwen en verbinding. Wetende dat ik me helemaal verbonden voel met mezelf en mijn kinderen  komt er vertrouwen dat ieders behoefte telt, en dat we manieren kunnen vinden die voor iedereen werken. Zelfempathie en empathie naar de ander, zijn startplaatsen om me te verbinden met mijn kinderen en van daaruit te komen naar oplossingen.

Een voorbeeld: Mijn dochter heeft geen zin om naar school te gaan. Na een paar minuten strijd: ‘je moet gaan, ik moet naar mijn werk, we komen te laat, helpen… heeft ze zich nog steeds niet omgekleed. Ik volg dan de volgende stappen:

Zelfempathie

Mijn innerlijke dialoog: ‘Ik voel ik me gespannen, machteloos en gefrustreerd. Ik wil graag voortgang, de kinderen op tijd naar school. Ik heb behoefte aan samenwerking, en harmonie. ‘

 Empathie met mijn dochter

  1. Me mentaal verbinden met haar behoeften: Ik vermoed dat ze nee zegt tegen school en ja zegt tegen spelen en zelf bepalen wat ze gaat doen.
  2. Checken op mijn interpretatie klopt? Wil je graag zelf bepalen wat je gaat doen, en heb je zin om nog even te spelen?

Strategieën ontdekken die beider behoeften vervullen

Zo komen we in gesprek met elkaar: ‘Ik hoor dat jij graag nog wilt spelen en zelf wilt bepalen wat je vandaag gaat doen. Ik heb de zorg om jou op tijd op school te krijgen. Hoe is het voor jou om nog vijf minuten te spelen en dan gaan we naar school….. Of heb jij een idee hoe we dit samen op kunnen lossen. Vanuit verbinding komen vaak hele creatieve manieren naar boven die ons allebei blij maken.

In het begin doet het wat geforceerd aan, maar na een poos wordt het routine en dan gaat het je al veel natuurlijker af.

Regeren is vooruitzien

Bij opvoeden hoort dat je je kind corrigeert, grenzen aangeeft en leert wat wel en wat niet acceptabel gedrag is in onze maatschappij. Als we dat niet zouden doen, dan krijgen je kinderen daar later problemen door.

Voor sommige ouders is dit moeilijk. Ze willen het liefst aardige ouders zijn. Daardoor wordt er veel door de vingers gezien of zijn opvoeders niet consequent in hun regels. Kinderen zijn daar niet bij gebaat. Duidelijke regels en grenzen geven hen namelijk houvast en veiligheid.

Bovendien leren je kinderen zo dat ze niet alles kunnen doen of krijgen wat ze willen. Ze leren om te gaan met frustraties, met het verwerken van teleurstellingen en het eventueel bedenken van een alternatief. Dat ze daarbij hun frustratie op jou afreageren, moet je als ouder maar even kunnen verdragen (binnen de grenzen van respectvol met elkaar omgaan natuurlijk).

Maar eerlijk is eerlijk, het is ook niet leuk om steeds maar te horen wat je niet goed doet of wat niet mag. Dus hoe pak je dat aan?

Zeg wat je wilt

Een prettige manier om het gedrag van je kind te corrigeren is altijd duidelijk zeggen wat je wilt of verwacht. “Ik wil niet dat je zo schreeuwt. Als je gewoon praat, kan ik naar je luisteren.” Of: ” Geen jam meer, nu is het weer tijd om hartig beleg uit te kiezen.”

Kinderen kunnen in nieuwe situaties niet vanzelf aanvoelen wat er van ze verwacht wordt. Vertel ze dat daarom van tevoren. Als je bijvoorbeeld op bezoek gaat in het ziekenhuis of in een restaurant gaat eten kun je voor je daar heen gaat al vertellen dat het in een ziekenhuis of restaurant rustig is, dat mensen daar zachtjes praten.

Zeggen wat je wilt, bespaart veel gemopper achteraf!

Luie zomerbezigheid

Verheug je je ook zo op lange zomerse dagen? Lekker in de zon liggen en verder helemaal niets?

Helaas wordt de rust nogal eens doorbroken door het gevreesde zinnetje: ‘ik verveel me zo…’ en dat terwijl het te heet is om ook maar een vinger op te tillen.

Als je pech hebt is er helemaal geen hangmat maar een rooster waar ‘beeldende vorming’ op staat, of werk je in de kinderopvang en duurt het nog heel lang voor de ouders de kinderen komen halen…

Ga lekker schaduwtekenen

Schaduwtekenen? Ja! Gewoon iets tussen de zon en het papier houden en de schaduw die je ziet inkleuren. Meer niet. Glaasje fris erbij, bakje aardbeien… niet denken maar doen.

In juni en juli is het leuk om er grashalmen voor te gebruiken, zien de kinderen meteen hoeveel verschillende soorten gras er bestaan…

Met een margriet of een boterbloem gaat het ook goed. Of gebruik blaadjes in allerlei vormen om een mandala te maken: gewoon je papier steeds een stukje draaien!

Handigheidje: steun je hand met grashalm, bloem of blaadje op grond of tafel om je schaduw op dezelfde plek te houden.

Als je hier zacht grijs potlood of heel donkerblauw voor gebruikt krijg je een echt schaduw-effect.

Toverpotloden (vier-kleuren-in-een) zijn vooral voor de kleintjes verrassend.

Met zilver- of goudpotlood op donkerblauw of zwart papier krijg je weer een heel ander en heel apart resultaat.

Nog luier van het gras genieten? Klik dan op deze link.

Ik zie, ik zie.. met empathie

In mijn meidengroep zijn er een zestal tussen de 10 en 12 jaar. Hun gesprekken gaan over populaire zangers en welk meisje een oog heeft op welke jongen. Het luide praten (en dan bedoel ik hard) stoort me en over dat ze alles snel snel doen, heb ik ook een mening.

Als ik eerlijk ben, hoor ik mezelf denken ‘Wat een leegpraat.’ en ook ‘Ik heb ze niets te bieden wat ze boeit.’ Met dit soort oordelen in mijn hoofd (en handelen!) blijf ik in de situatie gefrustreerd hangen. Dat helpt mij niet, en hen niet. Ik heb mijn empatische bril nodig om de situatie te verhelderen.

Kijk eens met een empathische bril naar je leerlingen of naar je kinderen

·         Luister met je hart naar je oordelen als dé uitdrukking van onze verlangens en behoeften.
Als ik mijn vrijmoedige gedachten en labels vertaal naar mijn onderliggende behoefte dan hoor ik in plaats van ‘Wat een leegpraat.’ het verlangen naar zaken die er [voor mij] werkelijk toe doen.

·         Met ‘Ik heb ze niets te bieden wat ze boeit.’ ontdekte ik mijn wens om een doeltreffend en aantrekkelijk programma voor deze groep kinderen aan te bieden.

Door je in te leven in de ander zul je ervaren je wat er speelt en meer begrip krijgen. Stel je voor, je staat in de schoenen van de ander, hoe zou jij je gedragen? Waarom doe je wat je doet? Je hoort als het ware het verlangen als een soort ondertiteling van de oordelen zoals gezien worden, waardering krijgen en het verlangen naar afwisseling en ontdekking.

Voor mij was het hoogste tijd voor een gesprek, zeg maar meiden onderling.

Ik begon met te zeggen dat ik moeite had met de luide praatjes, dat ik graag zag dat ze aan het programma deelnemen, wilde dat ze het naar hun zin hebben en tegelijkertijd twijfelde of het programma bij hun wensen aansloot.

En ja, ze vertelden dat ze het programma niet boeiend vonden en deden twee voorstellen voor de komende weken. En gaven mij de tip niet zo serieus op hun praatjes in te gaan, dat deden ze zelf ook niet, toch? Dus.

De week daarop kwamen de meiden terug en lieten met klei hun wereld aan ons zien. Het gezamenlijke plezier spatte ervan af!

Probleem of vaardigheid?

Soms kan het woord ‘probleem’ een hele reeks gevoelens oproepen, die op verschillende emotionele niveaus ingrijpen. Denk even aan jezelf, wanneer je te horen krijgt: ‘Jij hebt een probleem!’ Je schouders gaan hangen, het lachen vergaat je, energie stroomt weg. En vervolgens maar zien of je  – ondanks de waarschijnlijk negatieve gedachten die door je hoofd tuimelen – enthousiast kunt werken aan een oplossing.

Voor kinderen die in het algemeen absoluut denken, kan het begrip ‘probleem’ een blokkade zijn die het vinden van oplossingen in de weg staat.

In plaats van te praten over ‘probleem’ kun je beter spreken van ‘een vaardigheid leren’

Kinderen vinden iets (nieuws) leren over het algemeen erg plezierig. Je kunt hen daarbij helpen door, wanneer je kind nogal zwaarmoedig of terneergeslagen reageert op iets wat het gedaan of nagelaten heeft, het begrip ‘probleem’ te vermijden. Je kunt bijvoorbeeld zeggen:  ‘Je bent vergeten je kamer op te ruimen. Welke vaardigheid kun je leren, zodat je beter onthoudt dat je  je kamer op gaat ruimen?’ Alleen al door de formulering zal je kind waarschijnlijk meewerken om iets te bedenken. De manier waarop we de dingen benoemen of de taalpatronen die we gebruiken heeft enorme invloed op de bereidheid van kinderen (en andere volwassenen!) om gedaan te krijgen wat je graag wilt.

Samenspel

Samen spelletjes spelen maakt dat je op elkaar gericht bent, een gezellige sfeer creëert en aandacht aan elkaar besteedt. Elk gezin zou zijn eigen favoriete spelletjes moet hebben, zoals deze:

Speel het briefjesspel

De ouder of verzorgster maakt een briefje en tekent bijvoorbeeld een wasmachine. Het briefje geef je aan je kind. Je kind loopt naar de wasmachine waar de ouder, verzorger een nieuw briefje heeft liggen met een tekening of woord waar het kind vervolgens naar toe gaat. Maak zo een aantal briefjes en op het eind ligt iets wat jij je kind graag wil geven.

Nu onze dochter wat ouder is (7 jaar) wisselen we de rollen wel eens om. Ze leert hierdoor schrijven, tekenen, verstoppen en samenwerken, en we genieten van het samen zijn. We hebben dit erg veel gedaan en het blijft leuk voor iedereen.

Een website van Stichting Universele Opvoeding...