Sneeuwstappen

Als er verse sneeuw is gevallen, is het heerlijk om met kinderen naar het bos te gaan. Daar vind je vast stukken onbetreden bos. Voor de onderstaande activiteit heb je zo’n stuk nodig.

Ga op zoek naar een ontdekking, in de witte onbetreden sneeuw.

  • Loop samen naar het stuk toe, achter elkaar aan, stap in elkaars stappen. Zo lijkt het of er maar één iemand heeft gelopen. Vorm op deze manier een kring in de sneeuw.
  • Zet nu, loodrecht vanuit de kring, maximaal 10 sneeuwstappen naar buiten toe. Loop tijdens het zetten van de stappen langzaam en kijk goed om je heen. Je kunt een dierspoor zien, een nest, een heuveltje van sneeuw, een felgekleurde bes, ijspegel.
  • Als je je ontdekking hebt gevonden dan zet je twee voeten naast elkaar aan het einde van je sneeuwstappen. Teken een pijl in de sneeuw die wijst naar je ontdekking.
  • Dan loop je terug in je eigen sneeuwstappen, je houdt de  ontdekking nog even geheim.
  • Vervolgens gaat ieder de ontdekkingen bekijken door telkens in elkaars sneeuwstappen te lopen (met de klok mee is handig). Zo worden de mooie dingen buiten de cirkel met elkaar gedeeld.
  • Na afloop verlaat je het stuk bos zoals je er bent gekomen. Je volgt elkaars sneeuwstappen. Een mysterieus  patroon van voetstappen en pijlen blijft achter in het besneeuwde bos.

    Uit Earth Magic (Kirk Hoessle & Steve van Matre)


    Met kinderen op zoek naar energie

    Alles wat je doet kost energie. Je hebt energie die je zelf maakt. Maar ook energie uit een snoertje of uit brandstof. Waar komt die energie eigenlijk vandaan? En wat is er binnens- en buitenshuis van te zien. Leuk om daar eens naar op zoek te gaan met je kinderen.

    Praat eens met je kinderen over energie in en rondom je huis

    Wat gebruikt er allemaal energie? Al snel komt het gesprek op stopcontacten en batterijen. In batterijen zit een heel klein beetje energie. Je krijgt er geen schok van.

    Als je met je vingers in het stopcontact zit, wel. Iedereen kent wel enge verhalen van iemand die een schok kreeg. Wat zit er eigenlijk achter het stopcontact? Je zou zo klein moeten zijn als een mier om daar achter te komen. Er lopen vast draden achter het stopcontact, maar waar naartoe?

    Ga eerst maar eens een kijkje nemen in de meterkast. In de meterkast zit de elektriciteitsmeter? Vaak zie je het klokje lopen. Waar gebruik je nu allemaal elektriciteit? Er staan rare letters op. KwH, dat is Kilowattuur. Daar wordt stroom in gemeten.

    In de meterkast zit ook de gasmeter. Het gasfornuis brandt op aardgas. Maar ook warm water wordt met aardgas gemaakt. Warm water voor de douche, voor de kraan, maar ook voor de verwarming. Loopt de aardgasmeter ook? En waar wordt dat in gemeten? In m3 (dat is kubieke meter, een meter bij een meter bij een meter).

    Nu ga je naar buiten. Op zoek naar een geheimzinnig huisje waarop staat: Hoogspanning! Levensgevaar! Met daarop nog een bliksemschicht. Vertel daar dat de elektriciteit via hoogspanningsmasten (die zien kinderen langs de snelweg) naar de stad gaat, dan gaat het ondergronds naar een transformatorhuisje (zo heet dit rare gevaarlijke huisje). Daar wordt de spanning omlaag gebracht. En dan gaat het naar de huizen.

    Veel plezier met deze ontdekkingstocht.

    Deze tip en vele andere natuur- en milieuactiviteiten vind je in het boekje ‘Naar Buiten in het voorjaar’ van Bart de Koning. Je kunt het als pdf of als boekje aanschaffen op www.natuureducatie.com/winkel .

    Geef echte aandacht en wees oprecht nieuwsgierig

    Hoe vaak gebeurt het niet, dat je bijna automatisch tegen je kind praat? Je zit met je gedachten ergens anders, of je reageert vanuit een oordeel die het gedrag van je kind of zijn vraag bij jou oproepen. Echt luisteren is niet altijd  vanzelfsprekend. Hoe vaak hebben we immers niet onze interpretatie al klaar, zijn we in gedachten al bezig met het antwoord? Vaak mis je dan net wat je kind eigenlijk bedoelt. En juist dan roept jouw reactie weerstand op bij je kind en wordt het kind “lastig”, is er gezeur, gemopper.

    Richt tijdens een gesprek je volle aandacht op je kind

    Als je echt met je aandacht bij je kind bent, kun je veel beter een idee krijgen wat er aan de hand is. Je kunt dan ook vanuit dat betrokken luisteren gevoelens benoemen (“jij zou graag willen dat….” of “jij vindt het niet leuk dat…”), en tegelijkertijd checken of het klopt wat je denkt te zien en te horen.

    Zo stem je veel beter af of je kind en wordt miscommunicatie vermeden. Vaak is het voor een kind al voldoende als hij zich gehoord en begrepen voelt. Echt contact voorkomt veel onnodige wrevel, aan beide kanten. Probeer nieuwsgierig te zijn naar je kind i.p.v. dat je zelf al invult wat er gaande is. Je zult zien dat het contact van jou met je kind er leuker en gemakkelijker door wordt.

    Dat lukt natuurlijk niet altijd. Maar het helpt wel om er meer oog voor te hebben. En als je even geen aandacht kunt hebben omdat je ergens mee bezig bent, kun je dat beter even laten weten: “ik ben nu bezig met ……, ik kom zo bij je en dan kan ik wel naar je luisteren”

    Dwalen door een winters landschap

    Vind je de winter saai als er geen ijs en sneeuw is? Denk je dat er in de winter buiten niets valt te beleven? Nou, maak dan eens een winterwandeling. In mist, kou, wind, en zelfs in de regen, is er van alles te ontdekken, ook in de winter!

    Maak een winterwandeling en teken en schrijf wat je zag en hoorde

    Neem tijdens de wandeling de tijd om op je gemak waar te nemen. Wat trekt jullie aandacht?
    Volg spontaan waar je aandacht door wordt getrokken. Laat je ook eens leiden door alles wat de aandacht van je kind trekt en attendeer ook je kind eens op wat jij waarneemt.
    Sta ook eens af en toe stil… laat de schoonheid binnen komen en geniet!

    Natuurlijk kun je als echte kunstenaars je schetsboek of aantekeningenschrift meenemen, maar thuis bij een warme kop chocolademelk is het heel gezellig napraten met papier en potlood bij de hand.

    Je kunt ook samen een geluidstekening maken: je tekent wat jullie zagen, en schrijft erbij wat jullie hoorden.

    Kijk een volgende wandeling eens naar hetzelfde en kijk of er iets veranderd is. Wat is er gebeurd? Luister nog eens naar de vogels, het kabbelende water, of naar wat je de vorige keer gehoord hebt. Is er verschil ? Is er misschien ook een verschil omdat het vandaag vriest, er sneeuw ligt of dat het juist 10 graden is met het eerste lentegevoel?

    Luister ook eens naar de vogels op een andere tijd: ’s ochtends, ‘s middags, ’s avonds… wat valt je op?

    Filosoferen tijdens het eten

    Tijdens het eten nemen wij vaak in ons gezin de dag even door. Vaak willen onze kinderen van 7, 8 en 9 graag vertellen over hun dag op school of over het spelen met vriendjes en vriendinnetjes, maar het kan ook anders.

    Leg tijdens het eten eens de vraag aan je kinderen voor of ze vinden dat ze goed worden opgevoed.

    Op de vraag aan mijn kinderen of ze vonden dat ze goed werden opgevoed, kregen we hele verrassende antwoorden en er ontstond een heel erg leuk gesprek, met name tussen de kinderen. Wij zaten vooral genietend te luisteren.

    Zo vond de een dat ze goed werd opgevoed, omdat ze in de vakantie tijdens de lange autorit af en toe een cadeautje kreeg, waarop de ander riep…..maar dat is geen opvoeden! Opvoeden is als papa en mama vertellen wat je allemaal niet mag. Op de vraag of wij alleen vertelden wat ze niet mochten, kwam als antwoord dat we ook vooral lieten zien hoe het wel moest en hoe het het gezelligst was.

    Onze zoon vertelde ook nog dat leuke dingen samen doen ook bij opvoeden hoort. O, ja en dat we ze altijd overal naar toe brengen en weer ophalen.  Er waren ook mindere kanten aan hun opvoeding…..dat ze ‘s morgens niet voor 8 uur naar beneden mochten en dat wij toch wel streng waren!!

    Kortom, met zo hier en daar een opmerking van ons, hebben we bijna de hele maaltijd gepraat over hoe zij over opvoeden denken. Wat vooral een mooi kijkje in hun belevingswereld gaf, waren vragen als; hoe zou jij dat bij jou kinderen doen? en Hoe is dat dan bij vriendje “die en die”? en “Wat vind jij daarvan?” Heel leuk en leerzaam. Kortom een echte aanrader!!

    Door op deze manier te praten over “kleine” maar vooral ook “grote” onderwerpen, merken kinderen dat er naar ze geluisterd wordt en dat ze hun mening mogen geven. Hierdoor gaan ze bewuster nadenken over allerlei onderwerpen.  Dat helpt ze bij verschillende vakken op school, maar het maakt ze ook zelfbewuster en geeft ze zelfvertrouwen en dat kunnen ze goed gebruiken.

    Tegeltjeswijsheid

    Doe als Amélie Poulain:

    Maak de wereld mooi met lieve kleine daden

    Ik noem het sprankels.

    Soms zijn ze groot,

    soms zijn ze klein,

    je hoeft niet te zoeken,

    je kunt het ook zijn.

    bron: Sukha Amsterdam

    Veroorzaak een sprankeltje bij voorbijgangers.

    Al wat je nodig hebt is je eigen hart en wat stoepkrijt.

    Welke mooie boodschap wil jij achterlaten aan de wereld?

    Wat wens je anderen toe? Schrijf het op!

    Niet op papier, niet in de computer, maar op straat.

    Je kunt natuurlijk ook een mooie tekening achterlaten

    voor ieder die het ziet.

    Familieritueel op nieuwjaarsdag

    Op nieuwjaarsdag wil je graag iedereen die je dierbaar is een gelukkig nieuwjaar wensen. Vele families hebben daar hun eigen gewoonten voor. Als er meerdere broers en zussen zijn en ieder heeft al eigen kinderen, dan kan het best wel eens een week duren voor je iedereen het nieuwe jaar in gekust hebt. Een gezamenlijk moment kan de oplossing zijn. En wat is er dan mooier om er een paar rituelen bij te bedenken.

    Bedenk een familieritueel voor nieuwjaarsdag.

    Binnen onze familie hebben wij dit dilemma al tientallen jaren opgelost. We komen ieder jaar bij iemand anders op de nieuwjaarsborrel. Vanaf 4 uur is het familietijd. Het vaste stramien is als volgt:

    • We beginnen met koffie en de banketletter die oma meeneemt.
    • Dan komt op een bepaald moment de champagne tevoorschijn.
    • Een mooie schaal met inspiratiekaartjes staat klaar.
    • Na de toost gaat de schaal rond en ieder pakt een kaartje.
    • Wanneer de schaal is rondgegaan en de kaartjes zijn gepakt, wordt in de volgende ronde de gelegenheid gegeven om iets over het woord of de zin van het kaartje te zeggen. Wensen, hoopvolle gedachten en de realiteit wisselen elkaar af.
    • En na deze ronde gaat het feest gewoon verder, soms is er nog een speech, soms een spelletje of kabbelt het gesprek verder.

    Wanneer er nog veel (kleine) kinderen in de familie zijn, is het prachtig om dit kleine ritueel uit te voeren met de knuffelkaartjes zodat alle kinderen volop deel kunnen nemen aan het feest.

    Je kind als engeltje

    De kerstboom optuigen, het huis versieren……..een hele klus! Met kleine kinderen is het ook nog eens oppassen welke versiersels je gebruikt i.v.m. de veiligheid. Daarbij willen de meeste kinderen graag helpen: al die lichtjes en glimmende ballen zijn zo mooi! Kerststress? Helemaal niet!

    Maak het jezelf makkelijk en maak het met je gezin gezellig. Hoe simpeler je de voorbereidingen houdt, des te meer tijd kun je doorbrengen met je kinderen en de kerstsfeer samen beleven.

    Laat alle versieringen daarom lekker ingepakt staan op zolder en maak dit jaar je eigen kerstengeltjes! Samen met je kinderen.

    Hoe? Je kinderen zijn zelf de kerstengeltjes! Moet je eens zien hoe ze groeien als je ze dit vertelt.

    • Tijdens een rustig moment, kun je de knutselspullen die je al in huis hebt uitstallen op tafel.
    • Heb je nog een rol behang, een stuk bakpapier of karton? Een prima begin. Maak een omtrek van je kind. Dat kan levensgroot of juist verkleind.
    • Maak vervolgens een ‘getrouwe’ weergave van jouw kind(eren). Het gaat erom dat je kind zichzelf in de weergave herkent. Het gaat er dan niet om dat je heel natuurgetrouw bent! Teken, plak of schilder erop wat bij je kind hoort. Gebruik bijvoorbeeld een echte ketting die je door het papier heen rijgt. Plak er een stof op die je kind mooi vindt, bij wijze van kleding.
    • Knip het gezicht van je koter van een foto plak deze vervolgens op deze geknutselde weergave.
    • Maak van aluminiumfolie een kroontje of aureooltje.
    • Heb je wol? Maak er haren van.
    • Heb je glitters? Plak het om het ‘kind’ heen (engelen stralen tenslotte).

    Maar bovenal: maak het samen met je kind, precies zoals het kind het wil. Het is dan een prachtige weergave van hoe het kind zichzelf ziet. Tenslotte noteer je zijn/haar naam erbij en klaar is je kerstengeltje. En je kind(eren)? Die zal/zullen zich heel bijzonder voelen……

    En als je de kinderengel hebt opgehangen, vergeet dan niet dagelijks aan je kind te vertellen waarom het zo’n mooi engeltje is!

    Schijn een lichtje op jezelf!

    In de tijd rondom kerst, het feest van het licht, richten we ons naar binnen. Het is dan fijn om dicht bij elkaar te zijn. En dichtbij jezelf, om bij te tanken, terug te kijken of vooruit te blikken. In deze oefening schijn je een lichtje op jezelf, om met een nieuwe, hartelijke blik naar jezelf (of een ander) te kijken!.

    Tip: ontdek hoe je met hartelijke ogen naar jezelf (en de ander) kan kijken en maak een Gouden Hart.

    Voorbereiding
    Doe deze oefening alleen of samen met anderen(bijvoorbeeld met je gezin, de klas op school, samen met vrienden, etc) Zet klaar: grote stevige vellen papier of karton, kladpapier, schaar, potloden, goudverf of goudkrijt, mooie (goudkleurige) pennen.

    Goed in je lijf
    Als jullie willen kun je een oefening doen om goed in je lijf te komen, dan gaat de rest van de oefening makkelijker! Schud jezelf even lekker uit, of dans op een lekker muziekje. Sta dan stil. Sta rechtop, met je voeten wat uit elkaar, knieën los. Adem in en breng je armen zijwaarts omhoog, tot boven je hoofd. Je handen raken elkaar niet. Adem uit en beweeg je handen voor je gezicht langs naar beneden, alsof je allemaal zonnestralen zo je lijf in brengt tot aan je voeten. Doe dit een aantal keer.

    Naar binnen
    Ga lekker zitten op een stoel of kussentje. Sluit je ogen en adem een paar keer rustig in en iets langer uit. Leg je handen op je hart. Stel je voor dat er een lichtje schijnt in je hart, dat alles verlicht en warm maakt. Met elke in- en uitademing wordt dit licht sterker. Voel hoe je ontspant en zachter wordt.
    Kijk nu met dit warme gevoel naar jezelf, het licht van je hart schijnt als het ware door je ogen heen…: kijk met een warme, open blik naar jezelf. Wat is er bijzonder en fijn aan jou? Wat kun je goed?

    Gouden hart
    Neem dit warme gevoel mee en pak kladpapier. Schrijf op wat in je opkomt: wat is er fijn en bijzonder aan jou? Wat kun je goed? Wat vind je minder leuk aan jezelf? Schrijf ook dat op. Kijk nu nog eens naar je ‘minder leuke’ kanten. Wat is er waardevol aan? Wat geeft het je? Bijvoorbeeld: verlegen ‘geeft me de tijd om te wennen’… Knip nu een groot hart uit een stevig papier. Teken/schilder al je mooie en ‘minder leuke’ kanten in het hart. Maak het heel mooi. Dit is jouw gouden hart voor jezelf! Geef het een mooi plekje in huis waar iedereen het mag zien, of bewaar het voor jezelf. Je kunt het hart ook lamineren of plasticeren, dan blijft het mooi.

    Tip: je kunt deze oefening ook doen voor iemand anders.

    Houd dan deze persoon in gedachten, leg je handen op je hart… en schilder dan het gouden hart op een kussensloop, een dekbed, een t-shirt of placemat. Een heel hartelijk kado!

    We zijn een met alles

    ‘Die ander is anders dan ikzelf.’ Herken je de pijn die dit met zich mee kan brengen?

    Kinderen voelen zich nogal eens eenzaam en verdrietig. Als kinderen na hun eerste jaren dat ze nog in eenheid leven, zien dat ze anders zijn dan anderen kan er lijden ontstaan. Ze willen hetzelfde zijn als al die anderen in de maatschappij. Maar, dat lukt nooit. Dit veroorzaakt dikwijls lijden in de vorm van neerslachtigheid, depressief zijn, van schoolgaan, zich minderwaardig voelen, pestgedrag, eenzaamheid, enz. Als ouder/opvoeder kun je daar van jongs af aan heel praktisch iets aan doen.

    Doe praktische oefeningen om ‘eenheidservaringen’ op te doen.

    Als je met je kind op de kinderboerderij rondloopt, kun je laten zien dat alle diertjes verschillend eruit zien. Benoem het ook: ‘Die bok heeft grote oren, die eend heeft een gele snavel, dat schaap is wit en dat zwart. Zie je dat ze er allemaal net even anders uitzien, een andere vorm of kleur hebben?
    Maar ook: Ze zijn allemaal een dier. Dat is hetzelfde, daarin is geen verschil.
    Dat is net zo bij mensen. Iedereen ziet er net even anders uit, kijk maar in het rond… Maar we zijn ook allemaal een mens en daarin zijn we één.
    Je bent nooit echt helemaal anders dan andere kinderen en andere mensen.’

    Loop samen met je kind, met de zon in je rug. Je ziet dan jullie schaduwen voor je op de grond. Wijs ernaar en zeg: ‘ Zie je dat we allebei een andere schaduw hebben? Jij klein en ik groot. Je ziet onze vorm, onze haren, onze lengte. Alle mensen hebben hun eigen schaduw, let daar maar eens op. Maar we zijn ook allemaal een mens en daarin zijn we één.
    Je bent nooit echt anders helemaal anders dan andere kinderen en andere mensen.’

    Een website van Stichting Universele Opvoeding...